Pustynny blues w cieniu modularnych syntezatorów

Imarhan od dekady funkcjonują jako jeden z najciekawszych głosów współczesnej sceny tishoumaren: muzyki pochodzącej z tuareskiej tradycji gitarowej, ale chłonącej współczesne motywy stylistyczne, których trudno szukać u innych wykonawców uprawiających desert blues. Pochodzący z Tamanrasset kwintet od początku wyróżniał się szczególnym zmysłem melodycznym – potrafił ubrać surową, transową konstrukcję pustynnego bluesa w ornamentykę kojarzoną z arabskim Maghrebem, nie tracąc przy tym charakterystycznej melancholii i rytmicznej sprężystości. Na płycie Essam [2026] ta cecha staje się znakiem rozpoznawczym, ale też osią, wokół której zespół buduje najbardziej odważną, dopracowaną brzmieniowo narrację w całej dyskografii. 

Album od pierwszych minut zwraca uwagę sposobem prowadzenia produkcji. Emile Papandreou wzbogaca świat Imarhan o dodatkowy wymiar. Eteryczne syntezatory modularne nie konkurują tu z gitarami ani warstwą rytmiczną, lecz tworzą dla nich rozległy horyzont. Dzięki temu Essam brzmi gęsto, a jednocześnie przejrzyście: puls sekcji rytmicznej zakorzenia utwory w ziemi, gitary i wokale prowadzą wątki melodyczne, a elektroniczne smugi unoszą dźwięki ponad schemat, wzbogacając percepcję odbioru. Essam jest płytą zespołową, w której wyraźnie słychać chemię pięciu muzyków, ich wyobraźnię rytmiczną i umiejętność budowania melodii osiadających w głowie słuchacza bez popadania w banał. 

Utwór Ahitmanin otwierający album ustawia ton dla całego projektu. Nagranie rozgrywa się na przecięciu tradycji i globalnych, gitarowych skojarzeń. Muzycy Imarhan nie flirtują tu z kalką, raczej pokazują mechanizm umiejący udźwignąć ciężar tradycji wbudowany w prosty schemat melodyczny. To, co w tym utworze jest szczególnie cenne, to sposób, w jaki syntezatory podświetlają harmoniczne punkty ciężkości. W efekcie nagranie zyskuje dziwnie niepokojącą klarowność – jak fotografia wykonana w zbyt ostrym słońcu. W pieśni Derhan N’Oulhine klawisze buduje sprężystą platformę pod opowieść o miłości, jej radościach i zwątpieniach. Tuaregowie mają szczególny talent do pokazywania uczuć bez napinania emocji. To muzyka, która nie tyle opisuje doświadczenie, ile pozwala się w nim odnaleźć: rytm trzyma ciało, melodie podpowiadają słowa, a głos intonuje pełne znaczeń zaklęcia. 

Centrum płyty należy do Azaman Amoutay, utworu-klucza najlepiej odsłaniającego ambicje Essam. Początek jest niemal ascetyczny: oszczędne bębny, głos zanurzony w pogłosie, przestrzeń rozpięta szeroko, jakby zespół chciał sprawdzić, ile ciszy można wpuścić do wnętrza utworu. Z czasem pojawiają się syntezatorowe drony, gitara i dodatkowe harmonie wokalne, a refren zaczyna działać jak powracająca fala przypominająca hipnotyczny rytuał. Tematycznie jest to pieśń żałobna, oskarżycielska: mówi o egoizmie, moralnym rozproszeniu, o świecie pędzącym tak szybko, że nie nadążają za nim ani relacje, ani odpowiedzialność. Choć tekst stawia pytania o to, jak tym wszystkim zarządzać, muzyka sugeruje odpowiedź: poprzez współdziałanie, zbiorową pamięć wspólnoty i troskę o tych, na których nam zależy.

Ostatnie fragmenty płyty odsłaniają jeszcze jedno oblicze zespołu – ciepło, które nie jest przytulne, lecz wspólnotowe: wynikające z tego, że Imarhan brzmią jak ludzie grający razem od dawna, ufający sobie na tyle, by zostawiać w muzyce przestrzeń na drobne niedopowiedzenia. Finał w postaci chóralnie wykonanego utworu Adounia Tochal oraz Assagasswar, zakończonego przez producenta łagodnym wyciszeniem dźwiękowym, działa jak stopniowe rozpuszczenie obrazu: zamiast kropki dostajemy zanikanie, w którym wciąż drga to, co usłyszeliśmy wcześniej.

City Slang, 2026

Foto: materiały prasowe