Markomania

Przez długi czas hiperpop wydawał się zjawiskiem nie tylko estetycznie wątpliwym, ale wręcz kulturowo podejrzanym. Kiedy mniej więcej dekadę temu wszedł z hukiem do szerokiego obiegu, brzmiał jak coś zupełnie niepojętego: muzyki krzykliwej, bezczelnej, poszatkowanej, świadomie odmawiającej chwili skupienia. Połamane struktury, nagłe zwroty akcji, przesterowana elektronika, wokale i plastikowy nadmiar wszystkiego sprawiał wrażenie hałaśliwego bałaganu, który eksplodował w głowie, zostawiał ślad i znikał, zanim zdążyliśmy zadać pytanie, komu i czemu właściwie służy? To pierwsze, dość powierzchowne wrażenie nie w pełni oddaje istotę całego zjawiska. Hiperpop wyrósł przecież z konkretnego środowiska klasowego, ekonomicznego i technologicznego: z internetu przyspieszonego, memicznego, podporządkowanego logice korporacyjnych platform i algorytmów. Jego forma wydaje się idealnie skrojona pod bezmyślne scrollowanie. Nie domaga się cierpliwego trwania ani uważnego studiowania twórczych koncepcj...

Twisted Teens  wyrasta z miejsca o własnym pulsie i wyrazistym języku. Słychać w nim Nowy Orlean, choć nie w formie grającej pocztówki, a w wersji szorstkiej, przybrudzonej, nasiąkniętej dźwiękiem ulicznych parad sąsiadujących z hałasem garażowych wzmacniaczy. Zespół nie próbuje odtwarzać lokalnego folkloru ani składać grzecznego hołdu lokalnej tradycji. Biorą z niej nerw, zadziorność i poczucie ciągłego ruchu, po czym wrzucają te atrybuty w sam środek rockowego ogniska. Efekt ma w sobie coś z rozedrganej hybrydy garażowego country-rocka, surowego punku i nowoorleańskiej melancholii przepuszczonej przez pudło stalowej gitary. Na płycie Twisted Teens – Blame the Clown [2026] najciekawsze pozostaje napięcie między dwoma biegunami. Z jednej strony słychać kanciastą energię opartą na powtórzeniach, chropowatości i rytmicznym naporze, z drugiej pojawia się pedal steel RJ Santosa – instrument zwykle kojarzony z liryzmem, przestrzenią i nostalgicznym oddechem, a wszystko razem idealnie...

Płyta Aukai – Chambers [2026] zatrzymuje nas w pół drogi pomiędzy wspomnieniami a teraźniejszością. Uznany niemiecki twórca Markus Sieber otwiera przed słuchaczami przestrzeń zbudowaną z paradoksów: intymną, a zarazem rozległą, minimalistyczną w środkach, ale bogatą w emocjonalny rezonans przesiąknięty historią i akustyczną doskonałością.  Znaczenie miejsca okazuje się tu fundamentalne. Album powstał w dawnym kompleksie Funkhaus we wschodnim Berlinie. Saal 3 – studio przeznaczone niegdyś dla kameralistyki, a po zmianach ustrojowych ponownie ożywione przez Nilsa Frahma, działa na twórczą passę Siebera jak dodatkowy rezonator. Nie chodzi wyłącznie o akustykę, bardziej o ducha miejsca, o ciszę mającą własną fakturę, o atmosferę sprzyjającą minimalistycznym gestom. Sieber rozłożył pracę nad tym materiałem na trzy odrębne dni rozciągnięte w czasie na przestrzeni dwóch lat, a z sytuacyjnych ograniczeń uczynił rdzeń estetyki całego projektu. Rozproszona organizacja pracy łatwo mogła d...

Album   Flea  –   Honora [2026] otwiera w dorobku artysty rozdział szczególny, długo dojrzewający, ale brzmiący jak dzieło świadome własnej tożsamości. Po latach spędzonych na największych scenach świata jako basista Red Hot Chili Peppers, Flea kieruje spojrzenie ku jazzowej trąbce, swojej niezapomnianej pierwszej miłości i czyni to z dyscypliną rasowego kompozytora i improwizatora. Solowy debiut przynosi album głęboko osobisty, a przy tym otwarty na dialog z tradycją oraz szerokim pejzażem współczesnych brzmień Los Angeles skupionych wokół wytwórni Brainfeeder . Muzyk traktuje jazz jak odrębny język pozwalający mówić o pamięci, energii i twórczej ciekawości. W centrum stoi radość grania oraz potrzeba dzielenia się procesem twórczym, dzięki czemu Honora pulsuje naturalnie wyzwolonym brzmieniem. Słychać tu swobodę artysty, a jego wieloletnie doświadczenie pełni rolę katalizatora dalszych poszukiwań wyrażonych przez uważność, ekspresję, czasem przez medytacyjny bezruch....

Na tle współczesnego jazzu niewiele jest postaci tak wyrazistych jak Shabaka Hutchings . Przez lata brzmienie jego saksofonu stanowiło znak rozpoznawczy nowej generacji muzyków londyńskiej sceny: barwnej, energicznej, jawnie politycznej, transowej, otwartej na zmiany i rytmy lokalnych diaspor. Gdy na płycie Perceive its Beauty, Acknowledge Its Grace [2024] Shabaka porzucił saksofon i otworzył worek pełen drewnianych fletów pochodzących z różnych części świata, wielu sympatyków jego twórczości uznało ten gest za artystyczny kaprys obarczony zbyt dużym ryzykiem. Nowy album Shabaka – Of The Earth [2026] przecina te wątpliwości. Saksofon słychać już w pierwszym utworze, ale rdzeń płyty stanowi decyzja estetyczna wyjścia poza ideę jednego instrumentu, jednego gatunku i jednej roli. W takim ujęciu saksofon nie musi być centrum wszechświata, a flety nie muszą odgrywać roli egzotycznej przyprawy.  To album solowy w pełnym znaczeniu tego słowa. Nie ma tu rozmów prowadzonych przez sekcję ...

Nadrzędnym motywem nowej płyty Pat Metheny – Side-Eye III+ [2026] jest ciągłość kompozycyjna, gdzie główne wątki i improwizacja tworzą wspólną narrację. Tematy w czasie rzeczywistym są przedstawiane, załamywane, przetwarzane i na nowo wypowiadane. Rolą zespołu jest towarzyszenie kolejnym epizodom, które wraz z ewolucją ośmiu kompozycji na bieżąco kalibrują środowisko harmoniczne i rytmiczne. Słuchacz ma poczucie obcowania z formą żywą, stale dopowiadaną, a zarazem trzymaną w ryzach wyraźnej architektury. Rdzeń projektu stanowi trio: Pat Metheny na gitarze, Chris Fishman na fortepianie i instrumentach klawiszowych, Daryl Johnsi i Jermaine Paul na basie, Joe Dyson na perkusji. Już ten skład zapewnia szerokie spektrum barw, od krystalicznej precyzji fortepianu po elastyczność gitary, od pulsującej motoryki bębnów do cichej pauzy. Utwory bywają poszerzane o wokale, a także o harfę czy dodatkowe perkusjonalia. Te dodatki działają jak pogłębienie perspektywy, dzięki czemu główny wątek mel...

Jan Esbra – kolumbijski gitarzysta, kompozytor i improwizator obecnie rezydujący na nowojorskim Brooklynie, specjalizuje się w przechwytywaniu emocjonalnego ciepła z wielowarstwowych tekstur i zacieraniu granic pomiędzy szeroką gamą wpływów muzycznych łączących elementy ambientu, postrocka, shoegaze i math-rocka. Skromny rozmiarem, ale gęsty od znaczeń album Keep Moving Forward [2026] jest żywym zapisem czasu przejścia, wstrząsu i mozolnej odbudowy po rozpadzie wieloletniego związku, utracie poczucia domu oraz naruszenia przyjacielskich więzi. Tytuł płyty wywiedziony z ojcowskiego powiedzenia: idź do przodu , działa tu jak fizyczny impuls przetrwania – nawet gdy wszystko wokół zaczyna się walić.   Największą siłą Keep Moving Forward pozostaje wrażenie pisania w samym środku wydarzeń. Nie ma tu dystansu ani próby wygładzenia, ale emocje nie są też podane wprost; często przechodzą w struktury, brzmienia i napięcie między repetycją a nagłą zmianą formy. Esbra zakorzeniony w my...

Hen Ogledd albumem Discombobulated [2026] trafia w czuły punkt brytyjskiej codzienności, gdy rzeczy zdawałoby się oczywiste, nagle przestają do siebie pasować, a logika dnia codziennego popada w chaos. Tytuł płyty przypomina trafne określenie chwilowego zamieszania. W praktyce album rozwija tę obietnicę nadzwyczaj konsekwentnie, ale zamiast wieścić katastrofę, stanowczo buduje świadomość, że coś się już wydarzyło, tylko nikt nie potrafi tego nazwać.  Hen Ogledd od początku działa bardziej jak kolektyw niż modelowy zespół. Zderzenie skrajnie różnych wrażliwości Richarda Dawsona, Dawn Bothwell, Rhodriego Daviesa i Sally Pilkington nie prowadzi do wspólnego mianownika, bardziej do policentrycznej narracji, gdzie każdy głos zachowuje odrębny dialekt i stylistyczne skrzywienie. Nawet nazwa grupy zaczerpnięta z walijskiego określenia Starej Północy niesie w sobie obraz mozaiki królestw, którym daleko do monolitu. To rozdrobnienie słychać od pierwszych minut. Album nie wybiera jednej ...

Brytyjski twórca Jacob Allen działający jako Puma Blue  wykonuje ruch dość ryzykowny – bierze zestaw znaków rozpoznawczych swojego brzmienia i przestawia je w stronę tarcia. Na płycie Croak Dream [2026] nie chodzi o prostą zmianę klimatu ani modę na nostalgicznie brzmiące sample. To album o stanie emocjonalnym, w którego centrum tkwi obsesyjne pytanie o naturę więzi, o cenę zaufania, o to, co pozostaje w pamięci, gdy senna mara o śmierci dobiegnie końca. Odpowiedź nie pada wprost, choć narracja całego materiału jest zadziwiająco spójna jak na artystę skłonnego do eksploracji mglistych sygnatur tym razem zorganizowanych wokół nisko pulsujących, mrocznych krajobrazów.  Od strony stylistycznej Croak Dream zanurza się w trip-hopie, puszcza oko w stronę jungle, korzysta z sennej poświaty lo-fi, po czym nasyca te ramy elementami niepokoju. Allen od dawna łączy przydymione R&B z gitarą dotykającą natchnionych nut, ale tym razem produkcja ma w sobie więcej napięcia. Mięsisty ryt...

Obszerna dyskografia  Billa Callahana przypomina spokojny marsz przez krajobraz, gdzie cisza unosi ciężar znaczeń, a pojedyncze słowo potrafi otworzyć całe niebo. Amerykański muzyk i poeta dysponujący barytonem niskim jak dno studni, z prostych zdań konstruuje narzędzia do mierzenia spraw ostatecznych. W jego piosenkach na próżno szukać fajerwerków. Wystarczy kilka akordów, cichy takt i jeden wers, żeby zawarta w nim myśl została z nami przez długie tygodnie.  Początki pod szyldem Smog niosły surową intymność nagrań brzmiących jak notatnik prowadzony nocą. Tam zrodziła się metoda: wykroić z życia mały kadr, ustawić go w świetle i poczekać aż zacznie przemawiać językiem skierowanym na szczegół. Callahan pisze jak ktoś, kto ufa rzeczom: zwierzę, rzeka, samochód, deszcz, miasto, jabłko, łóżko, światło w kuchni. Te rekwizyty są jego alfabetem. To z nich powstają utwory o miłości, samotności, męskiej wrażliwości nieuciekającej w pozę. Artysta potrafi być zabawny, okrutnie szczery...

For The First Time, Again [2026] to debiut zbudowany z głosu. Najpierw pojawia się barwa, dopiero potem reszta świata. Kalifornijski twórca i tekściarz  Tyler Ballgame śpiewa tak, jakby każde słowo miało własny ciężar i własny blask, a tembr głosu był plastyczną materią podatną na zmiany – od szeptu po szeroki, niemal teatralny łuk wokalny. W tej ekspresji słychać doświadczenie ulicznego rzemiosła: lata coverów, długie wieczory w małych klubach, repertuar noszony w rękawie niczym prywatny modlitewnik. Album niesie smak folkowych emocji przepuszczonych przez osobiste marzenia i popową czułość. To nie jest rekonstrukcja epoki ani pastisz z nalepką Americana – bardziej próba odzyskania dawnej niewinności brzmienia: prostych akordów, chwytliwych melodii, serca ułożonego na dłoni. Jonathan Rado, producent płyty i wielki orędownik analogowego brzmienia prowadzi For The First Time, Again w stronę organicznego ciepła. Studyjny zapis przemyca klawisze, organy, akustyczną gitarę, miękkie ...

Ásgeir porzuca bezpieczny azyl cudzych słów. Po wydaniu kilku płyt opartych na tekstach pisanych przez innych, islandzki artysta postanowił przemówić własnym językiem. Ten gest nabrał ciężaru kolejnych decyzji stylistycznych. Na płycie Julia [2026] słychać subtelną zmianę warsztatu, a także przesunięcie środka ciężkości z opowieści podanych przez filtr, w stronę historii przeżytych osobiście. Ásgeir zawsze śpiewał tak, jakby emocje były jedyną formą prawdy, a wrażliwość narzędziem przypominającym instrument. Nowy album te cechy wzmacnia, chociaż nie jest zbudowany z rewolucyjnych deklaracji.  Brzmieniowo Julia ląduje na fundamencie gitary akustycznej prowadzącej narrację i rozległej przestrzeni zostawionej wokalowi. W nagraniach czuć dyscyplinę i zamysł twórczy. Nic tu nie przytłacza, nic nie wpycha się przed szereg. Instrumentarium zostaje podane w dawkach idealnie odmierzonych, a całość zachowuje przyjemny indie-folkowy charakter nawet wtedy, gdy aranżacje łagodnie się rozrasta...

Trudno dorastać jako punkowy zespół. Przez prawie dwie dekady kalifornijski Joyce Manor unikał większych potknięć, wypuszczając równy strumień konsekwentnie chwytliwych, bezpośrednich piosenek. Ich zadziorna muzyka nigdy nie potrzebowała wielkich gestów ani koncepcyjnych sztafaży. Wystarczały krótkie formy, ostre riffy, nerwowy śpiew Barry’ego Johnsona i punktualne refreny wykrzyczane w wypełnionym po brzegi klubie. Na nowej płycie I Used To Go To This Bar [2026] ten sprawdzony model wraca, ale Joyce Manor brzmi dojrzalej, nie przez porzucenie własnego języka, tylko przez zmianę perspektywy. Więcej tu życiowego balastu, nieco mniej punkowej brawury. Nawet gdy tempo dziewięciu krótkich miniatur goni do przodu, w środku słychać emocjonalny ciężar domykający album w niespełna dwadzieścia minut. Płyta staje w pół kroku pomiędzy dwoma biegunami – hałaśliwym Joyce Manor i dorosłą, uporządkowaną odsłoną grupy. Za konsoletą pojawia się Brett Gurewitz, postać-instytucja związana z Bad Relig...

Radość z odkrywania muzyki ma w sobie coś z odnajdywania miejsc, które z niewyjaśnionych przyczyn były dla nas niewidoczne. Nie jest to satysfakcja kolekcjonera odhaczającego kolejne pozycje. To bardziej subtelne uczucie, nagłe poszerzenie świata. Utwór sprzed kilku lat potrafi wybrzmieć tak, jakby został napisany wczoraj – dla nas, w konkretnym momencie życia. Jest w tym odkrywaniu szczególny paradoks, bo największa radość rodzi się często z poczucia spóźnienia. Oto trafiamy na album, o którego istnieniu wszyscy wiedzieli, tylko nie my; lub na artystę, którego kariera dobiegła końca, zanim zdążyliśmy w ogóle usłyszeć jego nazwisko. Z pozoru to powód do małej frustracji, jednak szybko pojawia się uczucie ulgi: niczego nie trzeba gonić, niczego udowadniać i dalej szukać muzyki kierując się własną intuicją. Takie nagłe olśnienia uczą pokory wobec własnych nawyków. Pokazują, jak wiele tracimy, gdy słuchamy wyłącznie tego, co już zostało nazwane ważnym.  Wydany dwa lata temu album Mel...

Twórczość Hani Rani  – polskiej pianistki, wokalistki i kompozytorki   wyrasta z rzadkiej umiejętności słuchania świata tak, jakby był gotową partyturą. Jej muzyka opisuje emocje, korzystając z materii subtelnej: szmeru świata zewnętrznego, akustyki pomieszczeń, stukotu klawiatury otwartego pianina, drżenia strun. W kompozycjach Rani dźwięki otoczenia nie pełnią funkcji efektu specjalnego, stają się współautorem narracji – czasem głównym bohaterem: delikatnym, kruchym, niepozornym, ale niosącym znaczenie. W centrum tego języka zazwyczaj stoi fortepian traktowany klasycznie i intymnie. Rani nie ukrywa fizyczności instrumentu. Przeciwnie, eksponuje mikroszczegóły: szelest mechanizmu, stukot klawiszy, skrzypienie siedziska, pracę pedału, stłumiony odcisk filcu. Takie brzmieniowe drobiazgi budują wrażenie bliskości, jakby słuchacz siedział tuż obok, gdzie w przestrzeni słychać muzykę, a także jej narodziny. Ten rodzaj bliskości łączy się z elektroniką, pogłosami, warstwami dronów ...