Istnieją płyty, które swój początek biorą z konkretnego planu, szczegółowo rozpisanej mapy drogowej etapami prowadzącej do szczęśliwego finału. Istnieje również muzyka wyłaniająca się z pośpiesznie umówionego spotkania zdradzającego szansę na coś, co wychodzi poza przewidywalny schemat. Zestaw ośmiu utworów zebranych na płycie Spatial, No Problem [2026] zdecydowanie należy do tej drugiej kategorii. To rezultat zwariowanej, czterodniowej sesji w berlińskim studiu twórców elektroniki Mouse on Mars, czyli Andi Toma i Jana St Wernera z legendą jamajskiego brzmienia Lee "Scratch" Perrym zarejestrowanym w 2019 roku na dwa lata przed jego śmiercią. Z niespodziewanej wizyty wyłania się muzyka kolażowa, w pełni improwizowana, nasycona obecnością barwnego artysty, który przez dekady powtarzał, że twórczość muzyczna jest formą magii, a atmosfera studia jej duszą. Sam tytuł płyty zrodzony z uśmiechniętej odpowiedzi Perry’ego na techniczne pytanie związane z przestrzennym zapisem sesji niesie w sobie całą istotę tego przedsięwzięcia: otwartość i zgodę na to, że muzyka w każdych warunkach znajdzie własną drogę.
Spatial, No Problem otwiera się z bezpośredniością rzadko spotykaną w dorobku niemieckiego duetu. Dwa pierwsze utwory, w tym Hallo Shiva pracują z basem, przesterowaną gitarą i syntezatorowym pulsem w sposób, który natychmiast ustanawia wspólny język dla całego przedsięwzięcia. Niepokorna elektronika Mouse on Mars zazwyczaj skłonna do rozwarstwiania się w glitchowe fraktale przyjmuje tu rolę luźnego szkieletu, na którym wokal Perry'ego może budować własny przekaz. Stylistyka nagrania staje się wyrazista, niemal popowa w swojej sile przyciągania, a jednocześnie pozostaje podporządkowana logice jamu. W tym napięciu między piosenkową czytelnością a twórczą swobodą rodzi się charakter całego wydawnictwa. Economic Train pogłębia tę strategię. Rytmiczne pętle tworzą podłoże dla wokalnych deklamacji Perry'ego balansujących między zabawą a liturgiczną wzniosłością. Ledwie zarysowana sekcja instrumentów dętych pęcznieje w drugiej połowie utworu, przekształcając się w zaraźliwy motyw, który działa jak zaproszenie do dalszej podróży. Słychać tu metodę definiującą cały album: warstwy narastają organicznie aż do momentu, w którym ich zagęszczenie staje się wyzwalającą narracją.
Centralnym punktem wydawnictwa jest Spatialee, utwór najdłuższy i najbardziej ambitny w swojej konstrukcji. Sekcja dęta przybiera tu arabizujący ton, rozciągając melodię w czasie i przestrzeni, podczas gdy Perry intonuje: Hare Rama, Hare Rama z powagą, która przełamuje granice między mantrą a improwizacją. Kompozycja pulsuje, kurczy się i rozszerza, a elektronika duetu pełni w niej rolę niewidzialnego dopełnienia. To jeden z tych momentów na płycie, w których słychać, że spotkanie artystów okazało się czymś więcej niż sesją nagraniową; stało się pokojową negocjacją przestrzeni, w której każdy z uczestników zachowuje własny głos, a jednak przemawia wspólnotowym językiem. Fire Dali przynosi zmianę nastroju. Basowy puls nabiera gęstości, budując napięcie przywodzące na myśl soundtrack do nieuchwytnego zagrożenia. Dęciaki powracają w drugiej połowie, a wokal Perry'ego osiąga tu jakość modlitewnej żarliwości. To emocjonalna kulminacja sesji – moment, w którym chaos spotkania, brzmienie instrumentów oraz nieprzewidywalność samego Perry'ego przybierają niemal metafizyczną formę.
Po tej intensywności Yayaya rozpościera refleksyjną, stopniowo narastającą aurę. Hinduskie skojarzenia oraz grupowy wokal pojawiający się w drugiej części utworu nadaje mu charakter wspólnotowy, niemal ceremonialny. Instrumentacja staje się przejrzystsza, a całość działa jak dekompresja po gęstwinie poprzednich nut. Z kolei To The Rescue przywraca energię, tym razem w taneczno-punkowym rejestrze. Słychać tu echa późnych lat siedemdziesiątych, a jednocześnie charakterystyczną dla Mouse on Mars zdolność do przekształcania cytowanej stylistyki w nową jakość. Finał albumu przywraca atmosferę dźwiękowych niesamowitości zapoczątkowanych przez Fire Dali. Jazzowa fraza State Of Emergency nadaje kompozycji wyrafinowania, które wykracza poza dotychczasową estetykę, a charyzmatyczny wokal Perry'ego podejmuje polityczny wątek stanu wyjątkowego obowiązującego w różnych częściach świata. Nagranie wygasa tak, jakby nie chciało się skończyć, by w ostatniej chwili zaskoczyć słuchacza zapisem śmiechu potraktowanego jako gest pożegnania, który odmawia patosu, wybierając odruch ucieczki do przodu.
W czasach, gdy tak wiele muzyki powstaje z myślą o natychmiastowym efekcie, Mouse on Mars i Lee "Scratch" Perry przypominają, że najciekawsze rzeczy dzieją się w tych momentach, gdy nikt do końca nie wie, co za chwilę się wydarzy. Czasem wystarczy kilka dni w berlińskim studiu, garść przyjaciół, talerz zupy rybnej i absolutna gotowość na to, co przyniesie następna minuta, by stworzyć dzieło, które zatrzymuje, zadziwia, przyciąga uwagę, dla wielu słuchaczy stając się inspirującym punktem odniesienia.
Domino Recording, 2026
Foto: Constantin Carstens
Komentarze
Prześlij komentarz